Duizenden steunaanvragen door corona zorgen voor hectische maanden bij WerkSaam Westfriesland

Directeur Marjolijn Dölle van WerkSaam Westfriesland kijkt terug op vier hectische maanden. Haar bedrijf zag zich geplaatst voor de uitdaging om duizenden aanvragen voor een tijdelijke bijstandsuitkering vanwege het coronavirus af te handelen. Ondertussen ging het reguliere werk gewoon door.

„We willen alle ballen in de lucht houden”, zegt ze in haar kantoor aan het Dampten. WerkSaam voert voor de gemeenten de Bijstandswet uit.

Door de crisis stapelde het werk zich op. Ga maar na: begin deze maand was het aantal ’normale’ bijstandsuitkeringen gestegen tot 3069. Zo’n 150 meer dan een halfjaar geleden. Terwijl de afgelopen twee jaar nam het aantal aanvragen juist afnam.

Dölle: „In maart en april klopten steeds meer mensen aan. Sommige ondernemers sloten hun bedrijf voorgoed vanwege corona. Die hadden geen financiële buffer.”

Flexcontracten

Daarnaast werden, vooral in de horeca, flexcontracten niet verlengd omdat cafés en restaurants dicht moesten. „Het betrof vooral jongeren. Die hebben vaak geen recht op een werkloosheidsuitkering omdat ze een te kort arbeidsverleden hebben. Dan vallen ze terug op de bijstand.”

Nu komen daar ontslagen werknemers bij die recht hadden op drie maanden WW. „Die termijnen lopen af. Ik verwacht de komende maanden een forse toename. Ook personeel dat recht heeft op een halfjaar ww en nog geen baan heeft klopt binnenkort waarschijnlijk aan.”

Tijdelijke steunmaatregel

Naast het reguliere aanbod van bijstandsaanvragen, stonden de afgelopen vier maanden ook nog eens bijna vierduizend zelfstandige ondernemers, onder wie veel zzp’ers, op de digitale stoep voor de tijdelijke steunmaatregel van de overheid (Tozo). Veel aanvragen die vallen in de tweede fase (1 juni-1 september) wachten nog op afhandeling. Marjolijn Dölle: „In de eerste fase golden amper voorwaarden. In de tweede wél. Partnerinkomen telt dan ook mee. Dat vergt aanzienlijk meer tijd.”

WerkSaam zette ruim zestig medewerkers in om die berg weg te werken. Daarvoor moesten kunstgrepen worden toegepast, weet de directeur: „Op onze afdeling inkomen zijn enkele medewerkers werkzaam met als specialisme ’zelfstandigen’. Nu werden tientallen collega’s toegevoegd. Onder meer van de afdeling arbeidsbemiddeling. Door corona lag begeleiding van cliënten naar werk toch stil.”

Daarnaast werd een beroep gedaan op vier stagekrachten. En ook negen personen met een ’normale’ bijstandsuitkering en voldoende administratieve ervaring schoven aan. „Die kregen zo onverwachts een betaalde baan. Daar waren ze heel blij mee.” Vrijwel alle medewerkers werkten vanuit huis.

Ondanks alle inzet lukte het niet alle aanvragen binnen acht weken af te handelen. In één op de drie gevallen werd die wettelijke termijn overschreden. Dat had volgens Dölle vooral te maken met het feit dat de algemene maatregel van bestuur van het kabinet pas op 21 april bekend werd. Dat leverde al direct een vertraging op van minstens drie tot vier weken. Dat oponthoud heeft niet tot bezwaren geleid. Indien nodig werd steeds een voorschot is verstrekt

„Vrijwel iedereen had op tijd zijn geld binnen. Soms was het een gekkenhuis. Ik ben trots op mijn mensen dat we ons er zo goed doorheen geslagen hebben. Ondernemers waren blij verrast dat ze binnen 24 uur na aanvraag werden gebeld.”

Kwartiermaker

MarjolijnMarjolijn Dölle kwam zes jaar geleden als kwartiermaker naar Hoorn om de samenvoeging van zeven sociale diensten en werkvoorziening Op/maat in goede banen te leiden. Sinds 1 januari 2015 is ze directeur van WerkSaam. Het bedrijf telt ruim tweehonderd bureaumedewerkers. Daarnaast wordt aan zo’n zevenhonderd mensen met een beperking beschut werk geboden. „Het jaar 2020 is nu al een bijzonder jaar. Veel cliënten behoren tot de risicogroep, die zaten noodgedwongen thuis. De sociale werkvoorziening hier in Hoorn bleef open. Sommige werkvoorzieningen in het land gingen dicht. Wij wilden alle ballen in de lucht houden en geen opdrachtgevers verliezen. Dat zou een ramp zijn.”

Nog amper fraude ontdekt

Bij WerkSaam zijn hooguit tien meldingen van mogelijke fraude uit de omgeving van aanvragers binnengekomen. Die worden volgens directeur Marjolijn Dölle samen met de sociale recherche onderzocht. Zij verwacht dat in augustus mogelijk een nieuwe toetsing van toegekende uitkeringen volgt. Verdachte situaties komen dan aan het licht als instanties zoals belastingdienst, Rijksdienst voor het Wegverkeer en Dienst Uitvoering Onderwijs (studiefinanciering) gegevens naast elkaar leggen. Ten onrechte uitgekeerde bedragen worden altijd teruggevorderd.